การวิจัยและพัฒนาการผลิตชาโยเต้

Research and Development on Chayote Production

จิตอาภา จิจุบาล1  เกษตริน ฝ่ายอุประ1  ธัญพร งามงอน1  เยาวภา เต้าชัยภูมิ1  ลัดดาวัลย์ อินทร์สังข์2

บทคัดย่อ

ชาโยเต้ (Chayote) Sechium edule เป็นพืชพื้นเมืองของชาวเผ่า Mayan มีถิ่นกำเนิดอยู่ทางตอนใต้   ของประเทศเม็กซิโกและแถบอเมริกากลาง นำเข้ามาปลูกในประเทศไทยประมาณ 80 ปี และปลูกบนพื้นที่สูง        เขตอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ กว่า 20 ปี เกษตรกรผู้ปลูกประสบปัญหาจากการเก็บผลแก่ปลูกรุ่นต่อรุ่น   ขาดการคัดเลือกพันธุ์และการจัดการแปลงที่ดี ทำให้ผลิตตกต่ำ  เกิดการระบาดของโรคแมลง ต้นทุนการผลิตสูง ทำให้พื้นที่ปลูกลดลงจำนวนมาก จึงได้ทำการคัดเลือกสายพันธุ์ชาโยเต้ที่ได้จากการผสมข้าม และศึกษาชนิดของวัสดุเพาะและท่อนพันธุ์เพื่อให้ได้ผลผลิตคุณภาพดี  โดยทำการทดลองที่ศูนย์วิจัยเกษตรที่สูงเพชรบูรณ์             ปี 2557-2559  โดยการสำรวจและรวบรวมพันธุ์จากแหล่งปลูกต่าง ๆ ในประเทศไทย 5 แหล่ง จำนวน 6 สายพันธุ์ นำมาปลูกแยกกลุ่มและทำการผสมข้ามสายพันธุ์ทั้งหมด 5 คู่ผสม ทำการประเมินผลและคัดเลือกให้ได้สายพันธุ์ใหม่ที่มีลักษณะตรงตามความต้องการ ส่วนท่อนพันธุ์ที่เหมาะสมควรเป็นกิ่งอ่อน จากส่วนยอดที่มีใบติด         และมีข้อประมาณ 3-4 ข้อ สำหรับวัสดุเพาะชำที่เหมาะสมในการปักชำในโรงเรือนพลาสติก คือ ทรายละเอียดผสมแกลบดำ อัตราส่วน 1:1 มีเปอร์เซ็นต์การรอดตาย 54-71 เปอร์เซ็นต์ กรณีปักชำในโรงเรือนที่มุงหลังคาด้วยตาข่ายพรางแสง 80 เปอร์เซ็นต์ และใช้วัสดุเพาะชำคือแกลบดำ มีอัตราการรอดตายสูงสุด 75-82 เปอร์เซ็นต์          ทั้งนี้เปอร์เซ็นต์การรอดตายขึ้นอยู่กับช่วงเดือนหรือช่วงฤดูด้วย เนื่องจากสภาพอากาศ อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ มีผลต่อการเกิดรากของกิ่งชำ โดยในช่วงฤดูฝน การรอดตายของกิ่งจะสูงกว่าฤดูแล้ง

คำหลัก: ชาโยเต้ การขยายพันธุ์ วัสดุเพาะ