กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา

นางอุชฏา สุขจันทร์

ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา


ภาพรวมของกลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา


กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา ประกอบด้วยกลุ่มงานวิจัยฯ 5 กลุ่ม และ ห้องปฏิบัติการฯ 2 แห่ง ดังนี้
1. กลุ่มงานวิจัยเคมีดิน
2. กลุ่มงานวิจัยปฐพีกายภาพ
3. กลุ่มงานวิจัยและพัฒนารูปแบบคำแนะนำการใช้ปุ๋ย
4. กลุ่มงานวิจัยจุลินทรีย์ดิน
5. กลุ่มงานวิจัยปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน
6. ห้องปฏิบัติการกลาง
7. ห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ปุ๋ยชีวภาพ ที่ได้รับการรับรอง ISO17025

จำนวนบุคลากรของหน่วยในภาพรวมมีดังนี้
1. ข้าราชการ 39 คน
2. พนักงานราชการ 50 คน
3. ลูกจ้างประจำ 1 คน

หน้าที่และความรับผิดชอบ
ศึกษาค้นคว้า วิจัยและพัฒนาวิชาการที่เกี่ยวกับดิน น้ำ และปุ๋ย รวมทั้งให้คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับพืชเศรษฐกิจ ถ่ายทอดเทคโนโลยีและให้บริการทางวิชาการแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ภารกิจของแต่ละกลุ่มงานฯที่อยู่ภายใต้ กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา
งานธุรการ (ข้าราชการ 1 คน, ลูกจ้างประจำ 1 คน, พนักงานราชการ 5 คน)
มีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการจัดทำแผนปฏิบัติงานและงบประมาณงานธุรการทั่วไป แบ่งสายงานดังนี้
1.งานธุรการ รับผิดชอบงานสารบรรณ งานการเงินและพัสดุ งานบุคคล งานธุรการทั่วไป งานอาคารและสถานที่ การติดต่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
2.คุมงบประมาณ รับผิดชอบการจัดทำแผนปฏิบัติงาน และงบประมาณเกี่ยวกับงานวิจัย ติดตามประเมินผล รวบรวมข้อมูลและงานวิจัย จัดฝึกอบรม ประชุมสัมมนาทางวิชาการ

กลุ่มงานวิจัยเคมีดิน (ข้าราชการ 8 คน, พนักงานราชการ 6 คน)
มีหน้าที่ศึกษาวิจัยสมบัติและการเปลี่ยนแปลงทางเคมีดิน ความสัมพันธ์ของธาตุอาหารในดินและพืช ตลอดจนมลพิษในดิน พืช แบ่งสายงานวิจัยดังนี้
1.งานวิจัยสมบัติและการเปลี่ยนแปลงทางเคมีดิน ศึกษาวิจัยด้านอินทรีย์ อนินทรีย์ และชีวเคมีของดิน พฤติกรรมของธาตุอาหารพืช ซึ่งเป็นผลมาจากกระบวนการทางอินทรีย์เคมี อนินทรีย์เคมี และกิจกรรมของจุลินทรีย์ดิน ตลอดจนการเปลี่ยนรูปของธาตุอาหารพืชในดินหลังการใช้ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ และวัสดุปรับปรุงบำรุงดิน เพื่อเป็นแนวทางในการนำไปใช้ปรับปรุงดิน เพิ่มปริมาณและคุณภาพของผลผลิต
2.งานวิจัยความสัมพันธ์ของธาตุอาหารในดินและพืช สำรวจวินิจฉัยและประเมินความต้องการธาตุอาหารของพืชที่มีความสัมพันธ์กับสถานะทางเคมีของดิน และปริมาณที่เป็นประโยชน์ของธาตุอาหารพืชเพื่อเป็นแนวทางในการจัดการดิน
3.งานวิจัยการเกิดมลพิษในดิน พืชและ ศึกษา วิจัย และประเมินมลพิษของโลหะหนักและสารปนเปื้อนในดินและพืช ผลกระทบของปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์และวัสดุปรับปรุงบำรุงดินที่ใช้อย่างไม่ถูกวิธีต่อการเกิดมลพิษในดินและพืช ตรวจสอบผลกระทบจากอุตสาหกรรม รวมทั้งการทำเหมืองแร่ต่อการเกิดมลพิษและผลของการทำการเกษตรที่มีต่อปรากฏการณ์เรือนกระจก

กลุ่มงานวิจัยปฐพีกายภาพ (ข้าราชการ 4 คน, พนักงานราชการ 6 คน)
มีหน้าที่ศึกษาค้นคว้าวิจัยด้านปฐพีกายภาพที่มีผลกระทบต่อพืช ประกอบด้วยงานวิจัยการจัดการดินและน้ำ งานวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างดิน น้ำ และพืช งานวิจัยนิเวศกายภาพในการผลิตพืช งานวิจัยปรับปรุงบำรุงดิน งานวิเคราะห์กายภาพดิน งานวิจัยทรัพยากรการเกษตรและพัฒนาข้อมูลปฐพีการเกษตร โดยประเมินศักยภาพการผลิตพืช การสำรวจสิ่งแวดล้อมการเกษตรโดยวิธีสำรวจระยะไกล แบ่งสายงานวิจัยดังนี้

1. งานวิจัยการจัดการดินแลน้ำ ศึกษาวิจัยการจัดการดินและน้ำในการปลูกพืชทั้งในสภาพน้ำฝนและเขตชลประทาน การใช้ประโยชน์จากดินและน้ำในการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพ ห้าสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมและทรัพยากรที่มีอยู่
2. งานวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างดิน น้ำ และพืช ศึกษาวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติทางกายภาพของดิน น้ำ และพืช ซึ่งรวมไปถึงการใช้น้ำของพืชที่เหมาะสมในดินต่างๆ กัน ผลของการขาดน้ำของพืชในระยะต่างๆ ที่มีต่อการออกดอก ติดผลและให้ผลผลิตในดินต่างๆ กัน เพื่อที่จะได้นำข้อมูลไปประยุกต์ใช้ในการให้น้ำแก่พืช เพื่อให้การให้น้ำแก่พืชเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
3. งานวิจัยปรับปรุงบำรุงดิน ศึกษาวิจัยปรับปรุงบำรุงดินทางกายภาพให้เหมาะสมกับการปลูกพืช การปรับปรุงดินที่มีปัญหาให้เหมาะสมกับการปลูกพืช
4. งานวิจัยนิเวศกายภาพ ค้นคว้าวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติทางกายภาพของดิน สภาพแวดล้อมและการเจริญเติบโตของพืช การพัฒนาของระบบรากพืชและลำต้น การเคลื่อนย้ายของน้ำและธาตุอาหารพืชในดิน การใช้น้ำของพืช และการใช้ข้อมูลในการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในสภาพแวดล้อม
5. งานวิเคราะห์กายภาพดิน วิเคราะห์สมบัติทางกายภาพของดินในห้องปฏิบัติการ รวบรวมข้อมูลเพื่อวินิจฉัยดิน พืช และสภาพแวดล้อม
6. งานวิจัยทรัพยากรการเกษตรและพัฒนาข้อมูลปฐพีการเกษตรโดยประเมินศักยภาพการผลิตพืช การสำรวจสิ่งแวดล้อมการเกษตรโดยการสำรวจระยะไกล ศึกษา วิจัยและสำรวจทรัพยากรดิน น้ำ และพืช จากข้อมูลดาวเทียม โดยใช้คอมพิวเตอร์ เพื่อการประเมินผลกระทบจากภัยธรรมชาติต่อพืชเศรษฐกิจและการพังทลายของดิน

กลุ่มงานวิจัยและพัฒนารูปแบบคำแนะนำการใช้ปุ๋ย (ข้าราชการ 7 คน, พนักงานราชการ 5 คน)
มีหน้าที่ศึกษา ค้นคว้า วิจัย พัฒนาเกี่ยวกับคุณภาพ การปรับปรุงคุณภาพและกรรมวิธีการผลิต ตลอดจนการใช้ประโยชน์ของปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน
ศึกษา ค้นคว้า วิจัย ความอุดมสมบูรณ์ของดิน การดูดใช้ธาตุอาหารพืช การพัฒนาข้อมูลคุณสมบัตรเฉพาะของดินปลูกพืชที่ส่งเสริม/ข้อจำกัดการดูดใช้ธาตุอาหารพืช การประเมินผลของการปรับปรุงบำรุงดินจากค่าวิเคราะห์ดินและพืช การใช้ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพและสารควบคุมการเจริญเติบโตเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชเศรษฐกิจ และพืชที่มีความสำคัญในท้องถิ่น ตลอดจนการสร้างรูปแบบและกำหนดคำแนะนำการใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อการใช้ที่ดินอย่างคุ้มค่า และยั่งยืนเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แบ่งสายงานวิจัย ดังนี้
1. งานวิจัยและพัฒนาประสิทธิภาพของปุ๋ย และสารปรับปรุงดิน
วิจัย และพัฒนาการปรับปรุงคุณภาพปุ๋ย และชนิดของวัสดุอินทรีย์เหลือใช้ หาแนวทางเพิ่มศักยภาพวัตถุดิบและสารปรับปรุงดิน เพื่อนำมาผลิตปุ๋ยอินทรีย์ให้มีรูปแบบเหมาะสมต่อการนำไปใช้ประโยชน์
2. งานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชเศรษฐกิจ
วิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดิน การดูดใช้ธาตุอาหารพืช การประเมินผลของการปรับปรุงบำรุงดินจากค่าวิเคราะห์ดินและพืช การใช้ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพและสารควบคุมการเจริญเติบโต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชเศรษฐกิจ
3. งานวิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดินเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชที่มีความสำคัญในท้องถิ่น
วิจัยความอุดมสมบูรณ์ของดิน การดูดใช้ธาตุอาหารพืช การประเมินผลของการปรับปรุงบำรุงดินจากค่าวิเคราะห์ดินและพืช การใช้ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพและสารควบคุมการเจริญเติบโต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืชที่มีความสำคัญในท้องถิ่น
4. งานวิจัยเทคโนโลยีการลด/บรรเทาปัญหาการจัดการที่ดินเสื่อมโทรม ดินที่มีปัญหาทางการเกษตรเพื่อเป็นการลดต้นทุนการผลิตและใช้ทรัพยากรดินอย่างคุ้มค่าและเหมาะสม
5. งานทดสอบและประยุกต์รูปแบบ หรือข้อกำหนดคำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินและพืช ศึกษาและวิจัยผลตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ยกับพืชเศรษฐกิจ และพืชที่มีความสำคัญในท้องถิ่น รวบรวมปัญหาการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรในพื้นที่ต่างๆ เพื่อพัฒนารูปแบบ ข้อกำหนดและคำแนะนำการใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ

กลุ่มงานวิจัยจุลินทรีย์ดิน (ข้าราชการ 13 คน, พนักงานราชการ 27 คน)
มีหน้าที่ศึกษา ค้นคว้า วิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับจุลินทรีย์ดินและจุลินทรีย์ด้านปุ๋ยชีวภาพเพื่อประโยชน์ในการเพิ่มผลผลิตพืชและการเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน โดยแบ่งสายงานวิจัยและงานบริการ ดังนี้
1.งานวิจัยไรโซเบียม ค้นคว้าวิจัยการใช้เชื้อไรโซเบียมกับพืชตระกูลถั่วชนิดต่างๆ เช่น ถั่วเหลือง ถั่วลิสง ถั่วเขียว ถั่วฝักยาว ถั่วลันเตา พืชอาหารสัตว์และพืชบำรุงดินตระกูลถั่วชนิดต่างๆ
2.งานวิจัยจุลินทรีย์อิสระที่สามารถตรึงไนโตรเจน ค้นคว้าวิจัยเพื่อคัดเลือกจุลินทรีย์อิสระที่สามารถตรึงไนโตรเจนหรือสร้างสารช่วยการเจริญเติบโตของข้าว ข้าวโพด ข้าวฟ่าง อ้อย รวมทั้งพืชอาหารอื่นๆ
3.งานวิจัยแหนแดง ค้นคว้าวิจัยแหนแดงเพื่อคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์แหนแดงให้ได้พันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม ศึกษาวิธีการเพาะเลี้ยงขยาย รวมทั้งวิธีการใช้แหนแดงอย่างมีประสิทธิภาพในการผลิตพืช
4.งานวิจัยจุลสาหร่าย ค้นคว้า วิจัยเกี่ยวกับการรวบรวม และคัดเลือกสายพันธุ์สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินที่สามารถสังเคราะห์แสงและตรึงไนโตรเจนได้ดี เพื่อช่วยเพิ่มการเจริญเติบโตของพืช
5.งานวิจัยจุลินทรีย์ละลายฟอสเฟต ค้นคว้า วิจัย คัดเลือกและผลิตเชื้อจุลินทรีย์ที่สามารถละลายฟอสเฟตในหินหินฟอสเฟต
6.งานวิจัยไมโคไรซ่า ค้นคว้า วิจัย เกี่ยวกับการรวบรวม คัดเลือก และผลิตราไมโคไรซ่า ซึ่งเป็นจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ร่วมกับรากพืชแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน เพื่อใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการดูดใช้ธาตุอาหารพืชและป้องกันโรคที่เกิดกับรากพืช
7.งานวิจัยจุลินทรีย์ย่อยสลายวัสดุอินทรีย์ ค้นคว้า วิจัย คัดเลือก และผลิตจุลินทรีย์ที่มีความสามารถในการย่อยสลายวัสดุอินทรีย์ เซลลูโลส ไขมัน ลิกนิน เฮมิเซลลูโลส ทั้งที่เป็นเชื้อรา แบคทีเรียและแอ็คติโนมัยซีท ผลิตหัวเชื้อจุลินทรีย์เพื่อใช้เร่งการทำปุ๋ยหมักจากวัสดุอินทรีย์เหลือใช้ต่างๆ
8.งานผลิตและจำหน่ายจ่ายแจกปุ๋ยชีวภาพ และหัวเชื้อย่อยสลายวัสดุอินทรีย์ ผลิตและจำหน่ายปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม ปุ๋ยชีวภาพพีจีพีอาร์ ปุ๋ยชีวภาพไมโคไรซ่า ปุ๋ยชีวภาพละลายฟอสเฟต และหัวเชื้อย่อยสลายวัสดุอินทรีย์ และแจกจ่ายแหนแดง
9.งานบริการตรวจวิเคราะห์ปุ๋ยชีวภาพ ตรวจวิเคราะห์ปริมาณ ประสิทธิภาพและจัดจำแนกสกุลและชนิดของจุลินทรีย์ในปุ๋ยชีวภาพให้กับหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และเกษตรกร เพื่อให้ได้มาตรฐานและคุณภาพเป็นไปตามพระราชบัญญัติปุ๋ย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550
10.การศึกษาวิจัยการจัดการดินโดยจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ทางการเกษตรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของดินใน
การผลิตพืช
11. การศึกษา วิจัย จุลินทรีย์ละลายโพแทสเซียม ค้นคว้า วิจัย และรวบรวม คัดเลือกและผลิตจุลินทรีย์ละลายโพแทสเซียม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้โพแทสเซียม

กลุ่มงานวิจัยปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน (ข้าราชการ 6 คน, พนักงานราชการ 1 คน)
มีหน้าที่ค้นคว้า วิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับคุณภาพ การปรับปรุงคุณภาพและกรรมวิธีการผลิตตลอดจนการใช้ประโยชน์ของปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน โดยแบ่งสายงานวิจัยและงานบริการ ดังนี้
1. งานวิจัย
ศึกษา ค้นคว้า วิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับคุณภาพการปรับปรุงคุณภาพและ กรรมวิธีการผลิตตลอดจนการใช้ประโยชน์ของปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน
2. งานบริการวิชาการ
     – พิจารณาความถูกต้องเหมาะสมของเอกสารกำกับปุ๋ยเพื่อการขอขึ้นทะเบียนปุ๋ย
     – ตอบคำถามวิชาการเกี่ยวกับปุ๋ยและสารปรับปรุงดิน
     – พิจารณาการใช้ประโยชน์ของกากอุตสาหกรรมในการเกษตร

ห้องปฏิบัติการกลาง
มีหน้าที่ให้บริการตรวจวิเคราะห์ธาตุอาหารในดินและพืชแก่นักวิจัยภายในกลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา

ห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ปุ๋ยชีวภาพ ที่ได้รับการรับรอง ISO17025
มีหน้าที่ดังนี้
1. ให้บริการตรวจวิเคราะห์ปุ๋ยชีวภาพให้กับผู้ประกอบการ หน่วยงานราชการทั้งภายในและภายนอก .
2. ถ่ายทอดความรู้ด้านการตรวจวิเคราะห์ปุ๋ยชีวภาพให้กับผู้ประกอบการ หน่วยงานราชการทั้งภายในและภายนอก
(ปัจจุบันมีเครือข่ายในการทดสอบที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC17025:Version2017 ได้แก่ 1.การตรวจวิเคราะห์ปริมาณไรโซเบียมในปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม 2.การจัดจำแนกชนิดจุลินทรีย์)