กลุ่มประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ มีหน้าที่ในการบันทึกภาพภารกิจของผู้บริหาร กิจกรรมต่างๆ ของกรมฯ รวมทั้งให้บริการถ่ายภาพประกอบบทความ หรือภาพประกอบรายงานผลงานวิจัย ประกอบกับเทคโนโลยีการถ่ายภาพในปัจจุบันก้าวหน้าไปอย่างมาก ทุกคนที่มีโทรศัพท์มือถือสามารถจะบันทึกภาพได้ แต่ภาพนั้นอาจจะมีองค์ประกอบไม่ครบ ไม่สามารถบอกเล่าเรื่องราว หรือ บรรยากาศได้ เมื่อนำมาใช้ ในการเผยแพร่หรือประกอบบทความ เรื่องราวต่างๆ

          พรรณไม้วงศ์ยาง (Dipterocarpaceae) เป็นพรรณไม้ที่เป็นที่รู้จักกันแพร่หลายในประเทศไทยและ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องจากความหลากของชนิดพันธุ์และคุณสมบัติของเนื้อไม้ที่หลากหลาย ทำให้มีการนามาใช้ในอุตสาหกรรมหลายประเภท เช่น ต่อเรือ ไม้อัด ไม้บาง ไม้แปรรูป ชันและยางใช้อุดรอยรั่ว ของภาชนะหรืออุดเรือ ทำไต้จุดไฟ เป็นต้น การที่พรรณไม้วงศ์ยางมีประโยชน์อย่างมากมายนั้น ทำให้ต้นไม้วงศ์ยางถูกตัดมาใช้เป็นจำนวนมาก แม้ว่าจะถูกกาหนดเป็นไม้หวงห้าม ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 แล้วก็ตาม เป็นผลให้ความหลากชนิดและความหลากหลายของพรรณไม้วงศ์นี้ลดลงอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันประเทศไทยมีรายงานการพบพรรณไม้วงศ์ยางจำนวน 8 สกุล 66 ชนิด (เต็ม, 2551) จึงมีการจัดเก็บตัวอย่างพรรณไม้อ้างอิง เพื่อใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงสำหรับการตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้อง ปัจจุบันพรรณไม้อ้างอิงวงศ์ยางที่เก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์พืชกรุงเทพ สังกัดกลุ่มวิจัยพฤกษศาสตร์และพิพิธภัณฑ์พืช สำนักคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร มีจำนวน 427 ตัวอย่าง

          การจัดเก็บตัวอย่างพรรณไม้อ้างอิงในพิพิธภัณฑ์พืช นอกจากต้องมีการดูแลรักษา จัดเก็บพรรณไม้ตามระบบสากล ยังต้องมีการจัดเก็บข้อมูลพรรณไม้ตามมาตรฐานสากลที่มีการเชื่อมโยงข้อมูลและสามารถสืบค้นได้ กลุ่มวิจัยพฤกษศาสตร์และพิพิธภัณฑ์พืช จึงนำโปรแกรม BRAHMS ซึ่งเป็นโปแกรมสำหรับจัดการข้อมูลงานวิจัยด้านพฤกษศาสตร์ ที่ใช้งานกันแพร่หลายทั่วโลก มาใช้ในการจัดเก็บข้อมูลพรรณไม้อ้างอิงในพิพิธภัณฑ์พืช อย่างไรก็ตามลักษณะของข้อมูลพรรณไม้ในแต่ละวงศ์ (Family) มีความจำเพาะและแตกต่างกัน คณะทำงานจัดการองค์ความรู้ สำนักคุ้มครองพันธุ์พืช จึงจัดทำคู่มือการบันทึกข้อมูลพรรณไม้ลงโปรแกรม BRAHMS โดยใช้วงศ์ Dipterocarpaceae เป็นต้นแบบ สำหรับเจ้าหน้าที่หรือนักวิจัย ที่ปฏิบัติงานวิจัยเกี่ยวข้องกับความหลากหลายด้านพืช ใช้เป็นแนวทางในการจัดการข้อมูลพรรณไม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          การจัดการข้อมูลให้เป็นระบบสารสนเทศในลักษณะฐานข้อมูลสามารถเพิ่มประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดให้กับทุกหน่วยงาน เนื่องจากปริมาณข้อมูลที่จัดเก็บเป็นแบบแฟ้มข้อมูล ทาให้มีแฟ้มข้อมูลเป็นจานวนมาก เกิดความซ้าซ้อนของข้อมูลก่อให้เกิดปัญหามากมาย (ศิรินุช เทียนรุ่งโรจน์, 2551) ดังนั้นการพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์จัดทาระบบฐานข้อมูลพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร ที่ประกอบไปด้วยหมวดพันธุ์พืช ประเภทพันธุ์พืชรับรอง วันที่รับรอง ปีรับรอง ชื่อพันธุ์พืช ประวัติ ลักษณะประจาพันธุ์ ลักษณะเด่น พื้นที่แนะนา และรูปภาพ จะช่วยให้บุคลากร และผู้สนใจสามารถดาเนินการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ถูกต้องแม่นยาและประหยัดเวลาในการสืบค้นหารายละเอียดข้อมูลพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร

          คู่มือการสร้างสื่อมัลติมีเดีย ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมวิชาการเกษตร จัดทาขึ้นเพื่อเป็นแนวปฏิบัติงานทางด้านฐานทรัพยากรห้องสมุด กรมวิชาการเกษตร ให้สามารถดาเนินงานสะดวก รวดเร็ว ประหยัดเวลา และเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าใช้งานฐานข้อมูลที่มีคุณภาพ ทางศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ได้รวบรวมเนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการสมัครสมาชิก การเข้าสู่ระบบ การดาวน์โหลดหนังสือ การดาวน์โหลด CD/DVD และการสืบค้น

          มัลติมีเดียเป็นเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ที่มีการพัฒนาต่อเนื่องทั้งด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ต้นทุนในการผลิตและจัดหามัลติมีเดียถูกลงอย่างมากเมื่อเทียบกับในอดีต และประสิทธิภาพการแสดงผลทั้งภาพและเสียงถูกพัฒนาให้มีคุณภาพสูงขึ้น ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ง่ายจากสถานที่ต่างๆ ทั้งยังมีการพัฒนาซอฟต์แวร์ให้สามารถใช้งานได้ง่าย สะดวก รวดเร็วขึ้นด้วย มัลติมีเดียนาไปใช้ประโยชน์ในงานด้านต่างๆ แทบทุกแขนงไม่ว่าจะเป็นด้านวิทยาศาสตร์ ด้านการแพทย์และสาธารณสุข ด้านวิศวกรรม สถาปัตยกรรม ด้านธุรกิจการค้า ด้านสื่อสารมวลชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการศึกษาที่มีการพัฒนานาไปใช้ในการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่องสม่าเสมอ ในปัจจุบันการใช้งานซอฟต์แวร์ต่างๆ ส่วนใหญ่ประกอบด้วยสื่อหลายๆ แบบ เช่น ข้อความ รูปภาพ เสียง และอื่นๆ มีการนาสื่อต่างๆ มาใช้ร่วมกันมากยิ่งขึ้น เพื่อให้ผู้ใช้สามารถใช้งานได้สะดวก เพิ่มการใช้งานแบบปฏิสัมพันธ์ (Interactive) ระหว่างซอฟต์แวร์และผู้ใช้ ทาให้เกิดประโยชน์ในการใช้งานสูงสุด

          ปัญหาเรื่องเครื่องคอมพิวเตอร์ติดไวรัสและสปายแวร์ เป็นปัญหาที่สาคัญอย่างยิ่งต่อการทางาน อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อข้อมูล หรือโปรแกรม การจัดการความรู้เรื่องการเตือนภัยไวรัสคอมพิวเตอร์แก่ผู้ใช้งาน จึงเป็นสิ่งที่จาเป็นและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อหน่วยงาน ศูนย์สารสนเทศ กรมวิชาการเกษตร จึงจัดทำคู่มือเล่มนี้ขึ้น เพื่อใช้เป็นแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาการติดไวรัสคอมพิวเตอร์และสปายแวร์

          ระบบฐานข้อมูลเป็นการจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยผู้ใช้สามารถจัดการกับข้อมูลได้ในลักษณะต่าง ๆ ทั้งการเพิ่มข้อมูล การแก้ไข การลบ การค้นหา ตลอดจนการเรียกดูข้อมูลในรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งในกรณีที่มีข้อมูลปริมาณไม่มากสามารถสร้างฐานข้อมูลอย่างง่ายด้วยโปรแกรม Excel ในการสร้างไฟล์ excel และ ไฟล์ Comma separated values (CVS) ที่เป็นไฟล์ข้อความประเภทหนึ่งที่ใช้สำหรับเก็บข้อมูลในรูปแบบตาราง ใช้เครื่องหมายจุลภาค หรือคอมม่า (,) ในการแบ่งแต่ละคอลัมน์ ประโยชน์ของการบันทึกไฟล์เป็น CSV คือความเข้ากันได้กับโปรแกรมหลากหลายและสามารถแลกเปลี่ยนได้ง่ายระหว่างโปรแกรมฐานข้อมูล สเปรตชีท และเวิร์ด โดยปกติ การสร้างไฟล์ CSV จะเกี่ยวข้องกับโปรแกรม Excel แต่เราสามารถสร้างและบันทึกไฟล์ CSV จากโปรแกรม Notepad โดยการเปลี่ยนนามสกุล ซึ่งเป็นการง่ายกับเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ไม่มีโปรแกรม Excel ติดตั้งอยู่ การเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลและการแสดงผลต่าง ๆ ผ่านการแปลงไฟล์ทั้งสองเป็น JSON (JavaScript Object Notation) ซี่งเป็นรูปแบบสำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลคอมพิวเตอร์ รูปแบบ JSON เป็นข้อความธรรมดาที่มนุษย์และโปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถเข้าใจได้ ดังนั้นเอกสารวิชาการฉบับนี้จึงรวบรวม และเรียบเรียงเนื้อหาเกี่ยวกับการจัดทำฐานข้อมูลแบบ CSV สำหรับการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนข้อมูลให้เข้าใจและปฏิบัติตามได้ง่ายขึ้น ซึ่งจะเป็นการจัดการฐานข้อมูลอย่างง่ายเกือบทั้งหมด ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่ ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับระบบฐานข้อมูล การออกแบบตารางฐานข้อมูลด้วย Excel การจัดการกับตารางฐานข้อมูลด้วย Excel ด้วยการใช้ฟอร์ม การเรียงข้อมูล การกรองข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลด้วย Pivot Table การแปลงและบันทึกไฟล์เป็น CSV การนำเข้าไฟล์ CSV สำหรับ Microsoft Excel การแปลงไฟล์ Excel เป็น JSON ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้กับ Excel เวอร์ชั่น 2013 และ 2019 เหมาะสำหรับผู้มีพื้นฐานคอมพิวเตอร์เบื้องต้น

          ปัญหาการพัฒนาการเกษตรของประเทศไทยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ผลผลิตทางการเกษตรได้ขยายตัวในอัตราที่สูงมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งการผลิตพืชเศรษฐกิจที่มีมูลค่าเกินหนึ่งพันล้านบาทต่อปีมีมากว่า 10 ชนิด ได้แก่ ทุเรียน มังคุด มะม่วง สับปะรด ลำไย เงาะ เป็นต้น ทั้งนี้ ส่วนใหญ่อาศัยการขยายพื้นที่เพาะปลูกโดยการบุกเบิกที่ดินใหม่ โดยไม่คำนึงว่าที่ดินเหล่านั้นจะเหมาะสมกับการผลิตพืชนั้นๆ หรือไม่ ทำให้ประสบปัญหาในระยะยาว และส่งผลกระทบต่อการตลาดและราคาสินค้าการเกษตร ตลอดจนเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ จะเห็นได้ว่า การวางแผนและนโยบายภาครัฐด้านการส่งเสริมและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืช ย่อมต้องการข้อมูลสารสนเทศประกอบการตัดสินใจ ข้อมูลสารสนเทศดังกล่าวควรถูกต้อง ครบถ้วน  ปรับปรุงข้อมูลให้ตรงกับสถานการณ์และสถานภาพที่เป็นปัจจุบัน ซึ่งระบบภูมิสารสนเทศ (Geo information system) สามารถสนองความต้องการดังกล่าว เนื่องจากระบบภูมิสารสนเทศเป็นเทคโนโลยีที่เน้นการบูรณาการระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลก (GPS : Global Positioning System) การสำรวจและรับรู้จากระยะไกล (RS : Remote Sensing) และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS : Geographic Information System) นอกจากนั้น การประยุกต์ใช้แบบจำลองการผลิตพืช (Crop Model) ร่วมกับระบบภูมิสารสนเทศ เพื่อวิเคราะห์และวางแผนระบบการผลิตพืชที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของตลาด แสดงผลการวิเคราะห์ข้อมูลได้ทันกับเหตุการณ์และวางแผนล่วงหน้าได้ ทั้งนี้ เพื่อให้เกษตรกรได้มีแนวทางเลือกเพาะปลูกพืช และเลือกใช้เทคโนโลยีและการบริหารจัดการการผลิตพืชที่เหมาะสมกับเศรษฐกิจและสังคมท้องถิ่นของเกษตรกร

          การวิเคราะห์และประเมินผลผลิตไม้ผลจากข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม สามารถใช้ประกอบการตัดสินใจวางแผนการผลิตได้เป็นอย่างดี และเมื่อประยุกต์ใช้ร่วมกับแบบจำลองการผลิตพืช ทำให้เข้าใจถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตพืช ทั้งปัจจัยที่สามารถควบคุมได้ เช่น ธาตุอาหารพืช ปุ๋ย น้ำ และปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุม เช่น สภาพภูมิประเทศ สภาพภูมิอากาศ  ซึ่งการใช้ประโยชน์จากระบบภูมิสารสนเทศเพื่อพยากรณ์ผลผลิต สามารถนำไปใช้ในการวางแผนพัฒนา และส่งเสริม แนะนำการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้ผลผลิตต่อไป

>> แผนที่ระดับการให้ผลผลิตไม้ผลเศรษฐกิจ <<

         การจัดการข้อมูลให้เป็นระบบสารสนเทศในลักษณะฐานข้อมูลสามารถเพิ่มประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดให้กับทุกหน่วยงาน เนื่องจากปริมาณข้อมูลที่จัดเก็บเป็นแบบแฟ้มข้อมูล ทำให้มีแฟ้มข้อมูลเป็นจำนวนมาก เกิดความซ้ำซ้อนของข้อมูลก่อให้เกิดปัญหามากมาย ดังนั้น การพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์จัดทำระบบฐานข้อมูลพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตรที่ประกอบไปด้วยหมวดพันธุ์พืช ประเภทพันธุ์พืชรับรอง วันที่รับรอง ปีรับรอง ชื่อพันธุ์พืช ประวัติ ลักษณะประจำพันธุ์ ลักษณะเด่น พื้นที่แนะนำ และรูปภาพ จะช่วยให้บุคลากรและผู้สนใจสามารถใช้งานได้อย่างสะดวก รวดเร็ว ถูกต้องแม่นยำ และประหยัดเวลาในการสืบค้นหารายละเอียดข้อมูลพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร

          เป็นรายการทรัพยากรสารสนเทศทุกประเภทที่ให้บริการในห้องสมุด ห้องสมุดกรมวิชาการเกษตรได้นำโปรแกรมคอมพิวเตอร์มาใช้ในการค้นหารายการทรัพยากรสารสนเทศแทนการค้นหาจากบัตรรายการแบบเดิม ซึ่งสามารถค้นได้จากเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ให้บริการในห้องสมุด หรือค้นจากภายนอกกรมวิชาการเกษตรผ่านระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต

          สถิติเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเพื่อแก้ปัญหาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติทางวิทยาศาสตร์ ทางสังคม การบริหารธุรกิจ และการปกครอง จัดเป็นเทคนิคที่ใช้แก้ปัญหาโดยการวินิจฉัยข้อมูล ช่วยให้เกิดการ ตัดสินใจจากพื้นฐานความไม่แน่นอน เป็นวิธีทางวิทยาศาสตร์ที่ช่วยในการตัดสินใจในรูปของตัวเลข การรวบรวมข้อความจริงมาศึกษา จึงกล่าวได้ว่าสถิติเป็นเทคนิคเกี่ยวกับตัวอย่าง ปัจจุบันวิทยาศาสตร์ทุกสาขาคือ สถิตินั่นคือต้องมีการทดลองทางวิทยาศาสตร์ทุกแขนง ผลที่ได้จัดเป็นเพียงสถิติที่ใช้อ้างอิง ปัจจุบันกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ใช้วิธีการสรุปผลงานที่ได้จากการทดลองในรูปของตัวอย่างและนำมากล่าวโดย อ้างหลักของความน่าจะเป็นหรือโอกาส (probability) โดยใช้หลักการตัดสินใจทางสถิติ (statistical decision)