นายนิสิต บุญเพ็ง ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรที่สูงเชียงราย ร่วมลงพื้นที่ ติดตามปัญหาประเด็นเส้นทางนำเข้าแร่จากประเทศเมียนมาระหว่างวันที่ 28-29 สิงหาคม 2569
เมื่อวันที่ 28-29 ส.ค.69 นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการ ลงพื้นที่เชียงราย ติดตามปัญหาประเด็นเส้นทางนำเข้าแร่จากประเทศเมียนมา โดยมีด่านศุลกากร แม่สาย เชียงแสน และเชียงของให้ข้อมูลสถิติการนำเข้าสินค้าแร่ตั้งปี 2567-2569
นายวาริส วิสารทานนท์ ด่านศุลกากร แม่สาย รายงานว่า สถิติด่านพรมแดนแม่สาย มีการนำเข้าแร่สำคัญ คือ ตะกั่ว, แมงกานีส ส่วนที่ด่านศุลกากรเชียงแสน มีการนำเข้าแร่ คือ แร่ซิลิคอน แมงกานีส พลวง ดีบุก และด่านศุลกากรเชียงของ นำเข้าแร่ คือ แร่พลวง นอกจากนี้ ยังพบว่าด่านศุลกากรเชียงแสน ส่งออกแร่ คือ วุลแฟรม พลวง ดีบุก เหล็ก ตะกั่ว
นายด่านศุลกากรแม่สาย กล่าวว่า สินค้าประเภทแร่ทำการตรวจสอบ โดยกายภาพและเอกซเรย์ ซึ่งเอกสารที่จะต้องนำมาตรวจปล่อยสินค้า เนื่องจากสินค้าในกลุ่มแร่เป็นสินค้าที่จะต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.แร่ปี 2560 และประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม กำหนดชนิดและสภาพแร่ที่อนุญาตนำเข้าราชอาณาจักร หรือส่งออกแร่นอกราชอาณาจักร
ปัจจุบันการนำเข้าแร่ ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดให้มีแร่ 4 ประเภท ที่ต้องขออนุญาตนำเข้า คือ สินแร่ดีบุก, โลหะดีบุกที่มีส่วนผสมของแร่ดีบุก ตั้งแต่ร้อยละ 99.85 ขึ้นไป, แร่ไยหินชนิดไครโซไทล์ และแร่ปรอทสินค้าประเภทแร่ จะเก็บเป็นภาษีมูลค่าเพิ่มนำเข้า และปฏิบัติตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องตาม พ.ร.บ.แร่ส่วนการส่งออกสารเคมี จะใช้วิธีการเปิดตรวจและเอกซเรย์ ไม่มีการจัดเก็บภาษีส่งออก และดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องตาม พ.ร.บ.วัตถุอันตราย ปี 2535 สารเคมีที่ส่งออกมีการอนุญาตหรือแจ้งถูกต้องหรือไม่ สถิติการส่งออกสารเคมี ด้านศุลกากรแม่สาย ได้แก่ กรดไนตริก กรดไฮโดรโบมิก โซดาไฟ เอทิลอะเตดสถิติส่งออกสารเคมีด่านศุลกากรเชียงแสน ได้แก่ ทินเนอร์ สถิติส่งออกสารเคมีด่านศุลกากรเชียงของ ได้แก่ น้ำกรดยอดยางพาราส่วนประเด็นมีการนำเข้าเครื่องจักรทำเหมืองแร่หรือไม่? นายด่านศุลกากรแม่สาย กล่าวว่า ไม่พบเครื่องจักรที่นำเข้าไป หรือนำไปทำแร่โดยตรง ส่วนใหญ่เป็นเครื่องจักรทำการเกษตร
นอกจากนี้ คณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน ยังไปรับฟังปัญหาการใช้น้ำกับกลุ่มเกษตรในลุ่มแม่น้ำกก แม่น้ำสาย รวมไปถึงกลุ่มผู้ค้าบริเวณหาดเชียงราย ที่ได้รับผลกระทบ นายทองคำ อินพรหม ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำคลองชลประทาน อ.แม่สาย จ.เชียงราย กล่าวว่า ชาวบ้านทำเกษตรโดยเฉพาะปลูกข้าวกว่า 6 หมื่นไร่ กังวลว่าหากยังมีการสะสมของสารพิษไปเรื่อยๆ โดยเฉพาะข้าว เพราะกินทุกวัน และทำนาเป็นอาชีพหลัก ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ยังมีความน่ากังวล โดยเฉพาะปลาและสัตว์น้ำ ข้อมูลจากประมงจังหวัดเชียงราย โดย รองศาสตราจารย์ อภินันท์ สุวรรณรักษ์ คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ที่ปรึกษากรรมาธิการฯ พบว่าปลาในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย หลายชนิดเริ่มหายาก นอกจากปัญหาสารพิษ สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือตะกอนดินที่มากับน้ำได้ส่งผลกระทบหนักต่อแหล่งอาหารของปลา สำหรับปัญหาการปนเปื้อนสารพิษข้ามพรมแดน เฉพาะจังหวัดเชียงราย ส่งผลกระทบการใช้น้ำในลุ่มน้ำกก สาย รวก และโขง มีพื้นที่เกษตรกรรมต้องใช้น้ำเพื่อการเกษตรอย่างน้อย 1.3 แสนไร่ และระบบประปาหมู่บ้านกว่า 80 แห่งต้องใช้น้ำอุปโภคบริโภค ขณะที่การประปาส่วนภูมิภาคเชียงราย ต้องย้ายแหล่งผลิตน้ำประปา ใช้แหล่งน้ำอื่นและก่อสร้างระบบประปาใหม่ ด้วยงบประมาณ 2,240 ล้านบาท คาดว่าจะก่อสร้างได้ภายในปี 2570
