ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง ร่วมกิจกรรมทำบุญวันสารทเดือนสิบ เพื่อเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวที ต่อบรรพบุรุษ ที่ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งลูกหลานจะทำบุญโดยเตรียมขนมเดือนสิบ อาหาร ข้าวของเครื่องใช้ไปวัด และอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ โดยมีนายวิทยา ท่าจีน นายช่างเครื่องกลปฏิบัติงาน พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ ศวพ.พัทลุง ร่วมเดินขบวนแห่หมฺรับ ณ วัดบ้านสวน ต.ควนมะพร้าว อ.เมือง จ.พัทลุง
วันที่ 29 สิงหาคม 2565 นางเมธาพร นาคเกลี้ยง นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ให้การต้อนรับและนำอาจารย์พร้อมด้วยนิสิตนักศึกษา หลักสูตรวิทยาศาสตร์บัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตรและการพัฒนาชุมชน คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน จากมหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง
จำนวน 23 คน ศึกษาดูงานพันธุ์พืชชนิดต่างๆ ในพื้นที่ชุ่มน้ำ โดยเฉพาะงานวิจัยพืชชุ่มน้ำของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง ซึ่งประกอบด้วย งานวิจัยบัวหลวง กระจูด คล้า ปาล์มสาคู หน่อไม้น้ำ และผักตบไทย โดยมีการบรรยายแนะนำหน่วยงาน และข้อมูลทางวิชาการของงานวิจัย ณ ห้องประชุมสำนักงานควนกุฎ ก่อนลงดูพื้นที่จริงในแปลงวิจัย ณ สำนักงานชายทะเล
ในประเทศไทยกระท่อมได้รับการยกเลิกออกจากการเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2564 ทำให้ประชาชนสามารถปลูก ครอบครอง และใช้ประโยชน์จากกระท่อมได้ โดยเฉพาะในด้านการผลิตกระท่อมเชิงพาณิชย์ ซึ่งสามารถจำหน่ายผลผลิตกระท่อมได้ทั้งรูปของใบสดและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น กระท่อมผง ชากระท่อมบรรจุถุงพร้อมชง เครื่องดื่มผสมกระท่อมพร้อมดื่ม ซึ่งจะเป็นช่องทางสำหรับสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรหรือประชาชนที่สนใจ แต่เนื่องจากกระท่อมเพิ่งได้รับการยกเลิกออกจากการเป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ทำให้มีข้อมูลด้านวิชาการที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีการผลิตกระท่อมสำหรับเป็นแหล่งข้อมูลให้กับเกษตรกรหรือประชาชนที่สนใจน้อยมาก มีเพียงข้อมูลในเบื้องต้นซึ่งยังไม่ผ่านกระบวนการศึกษาและวิจัย
ดังนั้น เพื่อให้เกษตรกรในพื้นที่จังหวัดพัทลุง หรือเกษตรกรอื่นๆ ที่มีความสนใจได้มีแหล่งเรียนรู้การผลิตกระท่อม นางศิริกุล โกกิฬา ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง จึงร่วมกันปลูกกระท่อมในพื้นที่ของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง โดยรวบรวมองค์ความรู้และเทคโนโลยี เช่น ระยะปลูก การจัดการแปลง การจัดการธาตุอาหาร การตัดแต่งกิ่ง และการจัดการด้านการเก็บเกี่ยว จัดทำเป็นแปลงต้นแบบการปลูกกระท่อม เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้เกษตรกรที่สนใจได้เข้ามาเรียนรู้ร่วมกันได้ต่อไปในอนาคต
ชุมชนนวัตกรรมวิชาการเกษตรพืชผสมผสาน อ.บางแก้ว จ.พัทลุง หนึ่งในชุมชนต้นแบบการผลิตพืช โดยใช้เทคโนโลยีของกรมวิชาการเกษตร ได้แก่ เทคโนโลยีด้านพันธุ์พืช ด้านอารักขาพืช การเขตกรรม และการแปรรูป อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน เพื่อพัฒนาชุมชนให้เป็นชุมชนนวัตกรรมวิชาการเกษตรต้นแบบ สำหรับถ่ายทอดผลงานวิจัยกรมวิชาการเกษตรไปสู่บุคคลเป้าหมายในพื้นที่หรือบุคคลที่สนใจ โดยการดำเนินงานที่ผ่านมาของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง พบว่า เกษตรกรในชุมชนส่วนใหญ่มีการผลิตพืชที่หลากหลาย มีทั้งการปลูกเชิงเดี่ยวและผสมผสาน ซึ่งพืชที่เกษตรกรนิยมปลูกมาก ได้แก่ มังคุด ทุเรียน ลองกอง เงาะ มอละกอ ฝรั่ง มะนาว กล้วย มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน พืชผัก และพืชไร่ ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 200 ไร่ โดยเฉพาะพื้นที่เพาะปลูกพืชไร่ ได้แก่ ข้าวโพด ถั่วลิสง และถั่วหรั่ง พบว่า เกษตรกรมีความสนใจและมีพื้นที่ปลูกสูงถึง 40 ไร่ และที่ผ่านมามีการปลูกพืชดังกล่าวเพื่อจำหน่ายเชิงพาณิชย์ให้กับศูนย์การค้าแมคโครซึ่งเป็นที่รู้จักของผู้บริโภคทั่วไปภายในประเทศ ผ่านการรวบรวมและรับซื้อโดยห้างหุ้นส่วนจำกัดสวนนายปาน ทำให้เกษตรกรผู้ผลิตมีตลาดหรือช่องทางการขายผลผลิตที่แน่นอนและสามารถจำหน่ายผลผลิตได้ในราคาที่ค่อนข้างคงที่และเป็นที่พึงพอใจแต่ผลจากการจำหน่ายผลผลิตพืชไร่ทั้ง 3 ชนิด ของห้างหุ้นส่วนจำกัดสวนนายปานในปี 2564 ที่ผ่านมา พบว่า มีผลผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค ดังนั้น เพื่อส่งเสริมเกษตรให้สามารถผลิตข้าวโพด ถั่วลิสง และถั่วหรั่ง ให้มีปริมาณเพียงพอต่อความต้องการของตลาด ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพัทลุง จึงได้ร่วมมือกับสำนักงานเกษตรอำเภอบางแก้ว สำนักงานเกษตรอำเภอ ตะโหมด และห้างหุ้นส่วนจำกัดสวนนายปาน จัดเวทีถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตพืชไร่ เพื่อสร้างการรับรู้ สร้างแรงบันดาลใจ และเสริมแรงจูงใจให้เกษตรกรหันมาปลูกพืชไร่กันเพิ่มขี้น โดยได้รับเกียรติจาก ดร. จิระ สุวรรณประเสริฐ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 กรมวิชาการเกษตร ซึ่งมีความเชี่ยวชาญและมีผลงานวิชาการด้านพืชไร่ โดยเฉพาะถั่วหรั่ง มาบรรยายให้ความรู้แก่เกษตรกรและผู้ที่สนใจ ซึ่งประกอบด้วยเทคโนโลยีด้านพันธุ์พืชที่กรมวิการเกษตรรับรองพันธุ์และแนะนำให้เกษตรกรนำมาใช้เป็นพันธุ์ปลูก ได้แก่ ข้าวโพดหวานลูกผสม พันธุ์สงขลา 84-1 ถั่วลิสงพันธุ์ไทนาน 9, พันธุ์ขอนแก่น 6 และพันธุ์กาฬสินธุ์ 2 และถั่วหรั่ง พันธุ์สงขลา 1, พันธุ์ TVsu 1221 และพันธุ์ TVsu 89 ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น นอกจากนี้ ยังมีเทคโนโลยีอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการปลูก การปลูกและการดูแลรักษา และการเก็บเกี่ยวผลผลิต
“จากการอบรมถ่ายทอดความรู้” พบว่า เกษตรกรชื่นชอบและสนใจพันธุ์พืชไร่ของกรมวิชาการเกษตร สำหรับนำมาใช้เป็นพันธุ์ปลูก ซึ่งสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของโครงการขับเคลื่อนผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ กิจกรรมชุมชนนวัตกรรมวิชาการเกษตรพืชผสมผสาน (DOA smart community) ที่ต้องการขับเคลื่อนชุมชน อ.บางแก้ว จ.พัทลุง ให้เป็นชุนชนต้นแบบการผลิตพืชไร่พันธุ์แนะนำของกรมวิชาการเกษตร สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของผู้ที่สนใจ ตลอดจนเป็นแหล่งที่มามารถผลิตพืชไร่ที่ได้คุณภาพที่ดีและมีปริมาณเพียงพอต่อความต้องการของตลาด นำไปสู่การสร้างอาชีพและสร้างรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืนให้กับครัวเรือน ตลอดจนก่อให้เกิดความเข้มแข็งด้านการผลิตพืชของชุมชนต่อไป
